Fistül Koruma

Fistül Kullanımı Konusunda Öneriler

 Fistül, bazı sorunlar içerebilse de hemodiyaliz hastası için en kolay, konforlu ve tercih edilen damar giriş yoludur. Fistülünüzü ve damaryollarınızı sizin yaşam kaliteniz ve sürenizi etkileyen bir organınız olarak görülmesi gerekmektedir.

Fistül kullanımı konusunda dikkat edilmesi gereken hususlar;

-Her hasta fistülün çalıştığını kontrol etmelidir. Fistülde titreşim azaldığında veya kaybolduğunda doktorunuza başvurunuz.
-Fistüllü kolun temizliğine önem veriniz. Diyaliz günü sabahı kolunuzu sabunla iyice yıkayınız.
-Fistül hemşire tarafından kullanılırken iğne yerleri değiştirilmelidir. Bu iğnenin yaptığı hasarın düzelmesi gerekli süreyi sağlar. Böylece fistülün uzun süre kullanılma şansını arttırır. Hemşirenize iğne girişlerinin değişmesi konusunda destek veriniz.
-Doktorunuz önerdiği şekilde fistüllü kol ile eksersiz yapınız.
-Aşırı tansiyon düşmesinden sakınınız. Bayılma, baş dönmesi veya düşme sonrası fistülünüzü kontrol ediniz.
-Fistüllü kolunuzdan tansiyon ölçtürmeyiniz.
-Fistüllü koldaki damarlar ilaç verilmesi, serum takılması ve kan alınması için kullanılmamalıdır.
-Kolunuzu sıkan kıyafetler giymeyiniz.
-Fistüllü kol üzerine yatmayınız.
-Fistüllü kol ile çok ağır işler yapmayınız.
-Kesici ve delici aletler kullanırken çok dikkatli olunuz. Kolunuzu her türlü travmadan koruyunuz. Kolunuza yönelik bir kesi veya çarpmada aşırı kanamalar oluşabilir.
-Kanama durumunda kanama üzerine baskı uygulayarak en yakın hastaneye başvurunuz.
-Fistülünüzü, belirli aralarla, bu konuda tecrübeli damar cerrahlarınca, kontrol ve muayene edilmesini sağlayınız.

Fistül Operasyonunun Yaratabileceği Sorunlar

Tıp biliminde ve dolayısıyla damar cerrahisinde her girişimin yaratabileceği bazı sorunlar vardır. Bu sorunlar nadir görülsede hastanın önceden bilgi sahibi olması tedaviye katkı açısından önemlidir. Fistülün yaratabileceği başlıca sorunlar şunlardır;

Kanama: Ameliyattan sonra az miktarda bir sızıntı olabilir. Bu durumda pansumanı değiştiriniz ve steril gazla fistül üzerine hafifçe bastırınız. Aşırı kanamalarda ise paniğe kapılmayınız ve fistül üzerine kanamayı durduracak derecede baskı uygulayarak hastaneye başvurunuz.

Tıkanma: Fistülde kanın pıhtılaşmasına bağlı tıkanma oluşabilir. Çalışan fistülün tıkanması durumunda ilaç tedavisi veya cerrahi müdahale ile fistül tekrar açılabilir. Bu konuda ilk 24-48 saat içinde müdahale yapılması önemlidir.

Önemli Not: Fistül yapılan her hasta fistülünün çalışıp çalışmadığını izlemelidir. Çalışan fistülde titreşim (thrill ) hissedilir. Titreşimin kaybı durumunda kesinlikle doktorunuza danışınız.

Enfeksiyon: Fistül bölgesinde yara enfeksiyonu görülebilir.

Kolda kalınlık artışı (Ödem): Damar sistemi yapılan işlem sebebiyle yüksek basınca maruz kaldığı için kolda bir miktar ödem beklenir.

Fistül akımının yetersiz veya aşırı olması: Yetersiz çalışan fistüllerle diyaliz makinesı yeterli hızda çalışamadığı için yeterli diyaliz olmaz. Aşırı yüksek çalışan fistüller ise kalbi yorduğu için kalp yetmezliği oluşturabilir. Bu durumlarda fistülün tekrar açılması, kapatılması veya tamiri gerekebilir.

Elde dolaşım bozukluğu: Fistül ele giden kan miktarının azalmasına yol açabilir. Bu damar ağı yetersiz kişilerde, özellikle diyaliz esnasında olmak üzere ağrı, elde soğuma, morarma, hareketlerde azalma gibi şikâyetlere sebep olur. Bu şikâyetler fistülün kullanımını imkânsız hale getirebilir. Bazı hastalarda bu fistüllerin kapatılması gerekebilir. Uygun şekilde ve zamanında müdahale edilmezse parmakların ve elin çok nadirde olsa kaybına yolaçabilir.

Damar Genişlemesi (anevrizma): Zamanla fistül yapılan koldaki damar yapıları genişler. Bu genişlemeler ileri dereceye vardığında tehlike yaratabileceği için müdahale gerekebilir.

Sinirsel bozukluklar: Damar yapılarının sinirler üzerine baskısı veya operasyonun sinirler üzerindeki etkisine bağlı oluşabilir.